Πρακτικός οδηγός για το νέο ασφαλιστικό σύστημα

Print Friendly, PDF & Email

Πρακτικός οδηγός για το νέο ασφαλιστικό σύστημα, τον οποίο επιμελήθηκε η συνάδελφος-δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω και ασφαλιστική σύμβουλος του ΔΣΑ, Αγγελική Πλατή

 

ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Η έννοια της κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα αντιστοιχεί στον κύριο στόχο του εθνικού μοντέλου κοινωνικής προστασίας, ο οποίος εξυπηρετείται μέσω τριών συστημάτων:

–        του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης για την προστασία των εργαζομένων,

–        του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας για την φροντίδα των ατόμων που βρίσκονται σε κατάσταση ανάγκης και

–        του εθνικού συστήματος υγείας για την κάλυψη όλων των ατόμων που διαμένουν στην Ελληνική επικράτεια.

Από διοικητική άποψη, το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης συντονίζεται και εποπτεύεται κατά κύριο λόγο από το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής  Αλληλεγγύης, ενώ τα συστήματα υγείας και πρόνοιας συντονίζονται από το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

 

Το Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης αποτελεί τον κύριο άξονα του Ελληνικού μοντέλου κοινωνικής προστασίας. Η λειτουργία του, όπως έχει διαμορφωθεί ιστορικά από τη δεκαετία του 1950 μέχρι σήμερα, επιδιώκει την κάλυψη των κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι, χορηγώντας παροχές και υπηρεσίες που αναπληρώνουν τη μείωση ή την απώλεια εισοδήματος από απασχόληση, και της παντός είδους προβλεπόμενες από το Νόμο συντάξεις. Πρόκειται για ένα σύστημα κύριας και επικουρικής δημόσιας ασφάλισης, το οποίο λειτουργεί με βάση δύο ασφαλιστικούς φορείς. Οι φορείς αυτοί συγκροτούν τον πρώτο πυλώνα ασφάλισης στην Ελλάδα.

 

1ος πυλώνας: Κύρια και επικουρική ασφάλιση

Το ελληνικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης του πρώτου πυλώνα ασφάλισης είναι ένα σύστημα δημοσίου δικαίου, συνταγματικά κατοχυρωμένο, με δημόσιο, καθολικό, υποχρεωτικό, αυτεπάγγελτο και αναδιανεμητικό χαρακτήρα (δηλαδή χρηματοδοτούμενο με εισφορές). Το σύστημα του πρώτου πυλώνα καλύπτει δύο επίπεδα ασφάλισης: κύρια ασφάλιση (πρώτο επίπεδο – περίπου 80% του συνόλου των συντάξεων) και επικουρική ασφάλιση (δεύτερο επίπεδο).

1ο Επίπεδο: Κύρια Υποχρεωτική Δημόσια Κοινωνική Ασφάλιση

Η κύρια ασφάλιση παρέχεται από 1/1/2017  από τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης ΕΦΚΑ. Είναι αποτέλεσμα της ενοποίησης των προϋπαρχόντων φορέων κοινωνικής ασφάλισης που λειτουργούσαν στη χώρα μας, για εργαζομένους στο δημόσιου και ιδιωτικό τομέα, μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους.

 

2ο Επίπεδο: Επικουρική Υποχρεωτική Δημόσια Κοινωνική Ασφάλιση

Ισχύει μέσα από ομοειδείς ομάδες ασφαλισμένων, επαγγέλματα και επιχειρήσεις, και πρόσφατα, (σε ορισμένες χώρες έχει γίνει υποχρεωτικό) και για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Εισφορές καταβάλλουν οι εργαζόμενοι και οι εργοδότες και οι παροχές μπορεί να είναι απόλυτα ή μερικά ανταποδοτικές.

Στόχος του συστήματος αυτού είναι να ενισχύει το ποσοστό αναπλήρωσης της σύνταξης, έτσι ώστε η σύνταξη του ασφαλισμένου να έχει σχέση με τον μισθό τον οποίο έπαιρνε όταν εργαζόταν. Αφορούν τους μισθωτούς και ένα μικρό ποσοστό των αυτοαπασχολουμένων και τυπικά παρέχουν πρόσθετα ποσοστά αναπλήρωσης έως και 20%.

Επικουρική ασφάλιση παρέχει το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών ΕΤΕΑΕΠ.

 

2ος πυλώνας: Συμπληρωματικά – Προαιρετικά συστήματα Κοινωνικής Ασφάλισης –Επαγγελματικά ταμεία ( Επαγγελματικές συντάξεις)

3ος Πυλώνας: Προγράμματα Ιδιωτικής Ασφαλιστικής Κάλυψης

 

 


ΕΙΣΦΟΡΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ ΣΤΟΥΣ 2 ΦΟΡΕΙΣ

ΚΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Ο Ασφαλιστικός νόμος 4387/2016 έχει τροποποιηθεί από τους νόμους 4389/2016, 4393/2016, 4425/2016, 4445/2016, 4461/2017 και 4472/2017.

Ακόμη τα ειδοποιητήρια του ΕΦΚΑ δεν περιέχουν τις κρατήσεις για το επικουρικό και το εφάπαξ, οι οποίες αναμένονται στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα και δεν είναι ακόμη γνωστό εάν θα εκδίδεται ένα ενιαίο ειδοποιητήριο ή τρία διαφορετικά.

 

Α. Αυτοαπασχολούμενοι, Ελεύθεροι Επαγγελματίες

1.- Βάση υπολογισμού εισφορών για τον κλάδο κύριας σύνταξης Άρθρο 39  Ν. 4387/2016 

Από 1/1/2017, το σύστημα ασφαλιστικών κλάσεων – κατηγοριών παύει να ισχύει. Βάση υπολογισμού για τις ασφαλιστικές εισφορές από 1/1/2017 έως 31/12/2017 είναι το Καθαρό Φορολογητέο Αποτέλεσμα (ΚΦΑ) από την άσκηση της δραστηριότητας, που δημιουργεί την υποχρέωση υπαγωγής στην ασφάλιση, κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος.

Κατά τη πρώτη εξαμηνιαία περίοδο του έτους 2017, ως βάση υπολογισμού λαμβάνεται το εισόδημα του πιο πρόσφατα εκκαθαρισμένου έτους (δηλαδή εν προκειμένω του 2015). Θα ακολουθήσει οριστικοποίηση των ετήσιων ασφαλιστικών εισφορών κατόπιν συμψηφισμού των εισφορών που προκύπτουν από τα καθαρά εισοδήματα του έτους 2016, που θα εκκαθαριστούν κατά το Β΄ εξάμηνο του 2017.

Από 1/1/2018 και εντεύθεν, σύμφωνα με το άρθρο 58 του Ν. 4472/2017 που τροποποίησε το άρθρο 39 του Ν. 4387/2016,  βάση υπολογισμού είναι το φορολογητέο αποτέλεσμα από την άσκηση της δραστηριότητας κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται οι καταβλητέες ασφαλιστικές εισφορές. Ειδικά για το έτος 2018, η ασφαλιστική εισφορά  υπολογίζεται επί του 85% του ως άνω φορολογητέου αποτελέσματος.

Παρέχεται δηλαδή μια έκπτωση της τάξης του 15% για ένα έτος.

Στις 16/2/2018 εκδόθηκε η εγκύκλιος 7 του ΕΦΚΑ με τίτλο «Προσδιορισμός της βάσης υπολογισμού ασφαλιστικών εισφορών Ελευθέρων Επαγγελματιών, Αυτοαπασχολούμενων και Αγροτών από 1.1.2018», με την οποία δίδονται σαφείς οδηγίες.

 

Θεσπίζεται Κατώτατη και Ανώτατη Βάση Υπολογισμού Εισφορών, δηλαδή το κατώτερο και το ανώτερο ποσό εισοδήματος επί του οποίου υπολογίζονται εισφορές.

Ως κατώτατη βάση, ορίζεται το ποσό που αντιστοιχεί στον κατώτατο βασικό μισθό άγαμου μισθωτού άνω των είκοσι πέντε (25) ετών το οποίο ανέρχεται σήμερα σε 586,08€ (ετήσιο 7.032,96€).

Σε συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων δηλαδή σε νέους δικηγόρους μέχρι 5 έτη, η Κατώτατη Βάση λαμβάνεται μειωμένη και ορίζεται ως ποσοστό 70% του κατώτατου βασικού μισθού άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών (Μηνιαίο:586,08 Χ 70% =410,26€ και ετήσιο: 12 Χ 410,26€= 4.923,12€).

Ως ανώτατη βάση, ορίζεται το ποσό που αντιστοιχεί στο δεκαπλάσιο του κατώτατου βασικού μισθού άγαμου μισθωτού άνω των είκοσι πέντε ετών (25) το οποίο ανέρχεται σε 5.860,80€ (ετήσιο 70.329,60€).

Ως Μηνιαία Βάση Υπολογισμού Εισφορών των προσώπων που αποκτούν ιδιότητα ή προβαίνουν σε έναρξη εργασιών λαμβάνεται η Κατώτατη Βάση και εφαρμόζεται από τον μήνα έναρξης έως τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους.

Επί Μελών Εταιρειών, βάση υπολογισμού αποτελεί το ΚΦΑ της εταιρείας κατανεμημένο σύμφωνα με το ποσοστό συμμετοχής κάθε μέλους .

Στις περιπτώσεις ζημιογόνων χρήσεων και μηδενικών κερδών, οι εισφορές υπολογίζονται επί της κατώτατης βάσης ενώ σε περιπτώσεις μη εκκαθαρισμένων χρήσεων ή μη υποβολής δηλώσεων επί του ΚΦΑ του πιο πρόσφατα εκκαθαρισμένου έτους.

 

Προσδιορισμός Εισοδημάτων

Το Μητρώο Υπόχρεων ασφαλισμένων έχει ταυτοποιηθεί με το τηρούμενο στην Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων (ΓΓΔΕ) Μητρώο Φορολογούμενων.

Αντιστοιχήθηκαν οι ασφαλιστέες δραστηριότητες – ιδιότητες με τα εισοδήματα που τηρεί η ΓΓΔΕ ώστε να κωδικοποιηθούν οι πηγές προέλευσης εισοδημάτων.

Για κάθε πηγή εισοδήματος λαμβάνεται υπόψη για το έτος 2017 το Καθαρό Φορολογητέο Αποτέλεσμα-ενώ για το 2018 και εντεύθεν αλλάζει σύμφωνα με το άρθρο 58 του Ν. 4472/2017 .

Ως προς την προέλευση των εισοδημάτων, οι πηγές ομαδοποιούνται σε τρεις βασικές, ως εξής:

Επιχειρηματική Δραστηριότητα

Αγροτική-Κτηνοτροφική-Αλιευτική Δραστηριότητα

Μισθωτές Υπηρεσίες

Η ομαδοποίηση αυτή χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των εισφορών.


 

Εισφορές

Υπολογίζονται εισφορές επί εισοδημάτων που προέρχονται από μία ή περισσότερες δραστηριότητες που γεννούν υποχρέωση ασφάλισης.

Στις περιπτώσεις μοναδικής δραστηριότητας προσδιορίζεται η βάση υπολογισμού εισφορών από το καθαρό εισόδημα της δραστηριότητας αυτής.

Επί περισσότερων της μιας δραστηριοτήτων που γεννούν υποχρέωση ασφάλισης:

α. λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των καθαρών εισοδημάτων, για τον προσδιορισμό της ανώτατης και κατώτατης βάσης εισοδήματος, σύμφωνα με κανόνες ιεράρχησης. Ειδικότερα:

Μεταξύ εισοδημάτων από Μισθωτή εργασία και Μη Μισθωτή δραστηριότητα (επιχειρηματική ή αγροτική) προηγείται το εισόδημα από Μισθωτή εργασία, χωρίς όμως να εφαρμόζεται σε αυτήν την περίπτωση το κατώτατο όριο στο εισόδημα, δηλαδή το κατώτατο πλαφόν.

Μεταξύ εισοδημάτων από Μη Μισθωτές δραστηριότητες προηγείται το εισόδημα της δραστηριότητας που εξασφαλίζει, κατά το μεγαλύτερο μέρος, τον βιοπορισμό του ασφαλισμένου.

β. υπολογίζονται εισφορές επί του καθαρού εισοδήματος που προέρχεται από την άσκηση δραστηριότητας ή την ύπαρξη ιδιότητας που γεννούν υποχρέωση υπαγωγής στην ασφάλιση, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες, κατά περίπτωση, διατάξεις. Η εισφορά είναι μηνιαία.

ΕΤΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

ΚΥΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗ

0-2

14%

3-5

17%

5 και άνω

20%

 


 

2.- Εισφορά υγειονομικής περίθαλψης του Άρθρου 41 του Ν.4387/2016

Έτη ασφάλισης

Ποσοστό εισφοράς

Ασφαλιστέο Εισόδημα

 

Χωρίς διάκριση

 

6,95%

Το καθαρό φορολογητέο αποτέλεσμα του προηγούμενου φορολογικού Έτους για τις εισφορές του έτους  2017 και από το 2018 και μετά σύμφωνα με το άρθρο 58 του Ν. 4472/2017

 

3.- Εισφορά επικουρικής ασφάλισης του Άρθρου 97 του Ν.4387/2016

 

 

Έτη ασφάλισης

 

Εισφορά

Χρόνος Αναφοράς

 

Ασφαλιστέο Εισόδημα

 

Χωρίς διάκριση

7%

Από 1-1-2016 έως 31-5-2019

Το καθαρό φορολογητέο αποτέλεσμα του προηγούμενου φορολογικού έτους για τις εισφορές του έτους  2017 και από το 2018 και μετά σύμφωνα με το άρθρο 58 του Ν. 4472/2017

6,5%

Από 1-6-2019 έως 31-05-2022

* Υπάρχει η πρόβλεψη ότι μετά την 6ετία τα ποσοστά εισφοράς θα επανέλθουν σε επίπεδα που ήταν την 31-12-2015, ήτοι στο 6%.

 

4.- Εισφορά για εφάπαξ παροχή του Άρθρου 35 του Ν.4387/2016

Η κράτηση ανέρχεται σε 4% επί του καθαρού φορολογητέου εισοδήματος της προηγούμενης χρονιάς για το έτος 2017 και από το 2018 και μετά σύμφωνα με το άρθρο 58 του Ν. 4472/2017.

 

Από 1/1/2017 τα ποσοστά εισφορών διαμορφώνονται ως εξής:

ΕΤΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

ΚΥΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗ

ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΨΗ

ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ

ΚΛΑΔΟΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΕΦΑΠΑΞ

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΙΣΦΟΡΑ

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΟΦΕΙΛΗ

0-2

14%

6,95%

7,00%

4%

31,95%

6%

3-5

17%

6,95%

7,00%

4%

34,95%

3%

5 και άνω

20%

6,95%

7,00%

4%

37,95%

 

  • Τα ποσοστά μειωμένων εισφορών για την πρώτη 5ετία δεν αποτελούν έκπτωση, αλλά ασφαλιστική οφειλή, και εξοφλείται, αφού προηγουμένως αναπροσαρμοστεί κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, όπως αυτή θα καθοριστεί από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, από τον ασφαλισμένο κατά 1/5 κατ’ έτος, για τα έτη κατά τα οποία το καθαρό φορολογητέο αποτέλεσμα από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος υπερβαίνει το ποσό των 18.000 € και σε κάθε περίπτωση μέχρι και τη συμπλήρωση 15 ετών ασφάλισης.
  • Το ποσοστό 4% του κλάδου εφάπαξ ισχύει μόνο για του Δικηγόρους του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών
  • Το ποσοστό 4% του κλάδου εφάπαξ ισχύει για παλαιούς και νέους ασφαλισμένους μετά το άρθρο 96 του Ν. 4461/2017 που τροποποίησε το άρθρο 35 του Ν 4387/2016.
  • Σύμφωνα με το άρθρο 39 παρ. 11 του Ν.4389/2016, τα ποσά από αμοιβές και αναλογικά δικαιώματα παρακρατούνται προς εξατομικευμένο όφελος του δικηγόρου.   Η παρακράτηση επί του γραμματίου προείσπραξης αυξάνει στο 20% και αποδίδεται ατομικά στις μερίδες των δικηγόρων για την εισφορά τους. Η εν λόγω παρακράτηση αφορά στο σύνολο των εισφορών του ασφαλισμένου και  συμψηφίζεται με τη συνολική μηνιαία οφειλή που θα έχει ο ασφαλισμένος. Με τις εγκυκλίους του Υπουργείου Εργασίας α.) Δ.15/Δ/οικ.9290/183 – 14/2/2018 – Διαδικασία εκκαθάρισης ασφαλιστικών εισφορών προσώπων που ασκούν μη μισθωτή δραστηριότητα και β.) Δ.15/Δ’/12061/293 –  1/3/2018 – Καθορισμός διαδικασίας συμψηφισμού και επιστροφής των αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών στον ΕΦΚΑ, ρυθμίζονται τα θέματα επιστροφών και συμψηφισμών εισφορών.

 

  1. – Εισφορά υπέρ Ειδικού Λογαριασμού Ανεργίας του Άρθρου 39 παρ. 12 του Ν. 4387/2016

Από την 1/1/2017 ο ΕΦΚΑ συνεισπράττει μαζί με τις λοιπές ασφαλιστικές εισφορές και την προβλεπόμενη εισφορά υπέρ του Ειδικού Λογαριασμού Ανεργίας υπέρ των αυτοτελώς απασχολούμενων Κλάδου ΕΤΑΑ και την αποδίδει στον ΟΑΕΔ. Η εν λόγω εισφορά είναι 120€ / έτος και επιμερίζεται σε 12 μήνες ήτοι, 10 ευρώ μηνιαίως. Για τους ασφαλισμένους που έχουν διπλή δραστηριότητα τόσο ως έμμισθοι όσο και ως αυτοτελώς απασχολούμενοι η εν λόγω εισφορά παρακρατείται μόνο από τη μισθωτή τους εργασία.

Ειδικά για τον ΟΑΕΔ ακόμα δεν έχει εκδοθεί η σχετική ΚΥΑ που θα προβλέπει την διαδικασία λήψεως επιδόματος ανεργίας και από τους εμμίσθους δικηγόρους, που απολύονται από τον φορέα τους, οπότε και μέχρι θέσπισής του η άνω κράτηση δεν έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα.

 

  1. – Εκπτώσεις του Άρθρου 98 του Ν.4387/2016

Από 1-1-2017 μέχρι 31-12-2020 παρέχονται εκπτώσεις στους αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες του ΕΤΑΑ για τους άνω της πενταετίας ως εξής (ενδεικτικά):

 

 

 

 

Ασφαλιστέο Εισόδημα

Ποσοστό έκπτωσης

5.000 €

0%

10.000 €

50 %

15.000 €

48 %

20.000 €

43 %

25.000 €

38 %

30.000€

33 %

35.000 €

27 %

40.000 €

22 %

45.000 €

17 %

50.000 €

13 %

55.000 €

8%

58.000 €

5 %

60.000 €

0 %

 

Κατ’ εξαίρεση παρέχονται εκπτώσεις και στους δικηγόρους κάτω της πενταετίας που το ασφαλιστέο εισόδημά τους ξεπερνά τα 4.922 ευρώ. Οι ως άνω ασφαλισμένοι που δεν έχουν συμπληρώσει την πρώτη 5ετία ασφάλισης δικαιούνται μείωση της ασφαλιστικής τους εισφοράς εφόσον το ετήσιο καθαρό φορολογητέο αποτέλεσμα κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος υπερβαίνει το ποσό των €4.922,01. Ειδικότερα, για μηνιαίο εισόδημα που υπόκειται σε ασφαλιστικές εισφορές από €0,00 έως €4.922,00 δεν προβλέπεται μείωση της ασφαλιστικής εισφοράς, ενώ για εισόδημα από €4.922,01 έως €13.000,00 προβλέπεται μείωση της ασφαλιστικής εισφοράς κατά 50%. Για εισοδήματα άνω των €13.000,00 εφαρμόζονται τα ποσοστά μείωσης που αναφέρονται στο άρθρο 98. Και για την εν λόγω κατηγορία ασφαλισμένων το ποσό της ασφαλιστικής εισφοράς που προκύπτει μετά την εφαρμογή της δικαιούμενης σύμφωνα με τα ανωτέρω μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών δεν μπορεί να υπολείπεται της εισφοράς που προκύπτει σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 39 του ν.4387/2016 (κατώτατο όριο μηνιαίου εισοδήματος ίσο με το 70% του βασικού μισθού άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών και ασφάλιστρο 14% ή 17%)

Ασφαλιστέο Εισόδημα

Ποσοστό έκπτωσης

4.900 €

0%

5.000 €

50 %

10.000 €

50 %

 

Επισημαίνεται ότι η μείωση στο ύψος της ασφαλιστικής εισφοράς που προκύπτει για τους ασφαλισμένους κάτω 5ετίας, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 98 του ν.4387/2016, δεν αποτελεί ασφαλιστική οφειλή του ασφαλισμένου και ως εκ τούτου δεν καταβάλλεται μεταγενέστερα η διαφορά από τον ασφαλισμένο.

 

 

Ε. Καταβολή Μειωμένων Ασφαλιστικών Εισφορών

Πέραν των προβλεπόμενων μειώσεων στις ασφαλιστικές εισφορές για τους ασφαλισμένους κάτω 5ετίας (προερχόμενους από τον ΟΑΕΕ και το ΕΤΑΑ), δικαίωμα

καταβολής μειωμένων ασφαλιστικών εισφορών προβλέπεται και στις εξής περιπτώσεις:

α) σύμφωνα με την παρ. 13 του άρθρου 39, όσοι ασφαλισμένοι συμπληρώνουν 40 χρόνια ασφάλισης, μπορούν, με αίτησή τους, να καταβάλλουν μειωμένη κατά 50% ασφαλιστική εισφορά, παραιτούμενοι όμως από την προσαύξηση της σύνταξής τους για τα επόμενα έτη ασφάλισης. α.) Εγκύκλιος ΕΦΚΑ 14/8-3-2018 – Μείωση εισφοράς κατά 50% ασφαλισμένων που συμπληρώνουν 40 έτη ασφάλισης,

β.) Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας Φ.10042/οικ.5472/128 – 29/1/2018 – Γνωστοποίηση διάταξης της παραγράφου 13 του άρθρου 39 του ν. 4387/2016.)

β) καταβολή μειωμένων κατά 50% ασφαλιστικών εισφορών για γυναίκες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 141 παρ. 2 του ν.3655/2008 κατά το πρώτο δωδεκάμηνο απασχόλησης που ακολουθεί τον μήνα του τοκετού.


 

– Συμβάσεις Παρ. 9, Άρθρ. 39 Ν.4387/2016 (Δ.Π.Υ.)

  1. Πεδίο εφαρμογής – Πρόσωπα που εντάσσονται

Σύμφωνα με την παραπάνω διάταξη, ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι που έχουν ιδιότητα ή ασκούν δραστηριότητα βάσει της οποίας θα υπάγονταν κατά την έναρξη ισχύος του νόμου, στην ασφάλιση των εντασσομένων στον ΕΦΚΑ φορέων, σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις αυτών, όπως ίσχυαν πριν την ένταξή τους, εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 38 ως προς τον προσδιορισμό και το ύψος των εισφορών, εφόσον το εισόδημά τους προέρχεται από την απασχόλησή τους σε ένα ή και σε δύο πρόσωπα (φυσικά ή νομικά).

Σύμφωνα με αυτή τη διάταξη καλείται ο εργοδότης να συμμετέχει στις εισφορές του Δικηγόρου, δηλαδή να καταβάλλει ο εργοδότης μέρος των εισφορών του εργαζομένου.

 

Ειδικότερα εντάσσονται επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενοι που:

– αμείβονται αποκλειστικά με Δ.Π.Υ.

– απασχολούνται σε έναν εργοδότη ως μισθωτοί και προσφέρουν υπηρεσίες σε άλλο/άλλους και μέχρι 2 αντισυμβαλλόμενους (εργοδότες), για τις παρεχόμενες με Δ.Π.Υ. υπηρεσίες.

– υπάρχει είτε έγγραφη είτε προφορική σύμβαση

Δεν εντάσσονται στην ανωτέρω διάταξη:

α.-Πρόσωπα επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενοι που προσφέρουν υπηρεσίες σε έναν αντισυμβαλλόμενο (εργοδότη), και λαμβάνουν μέρος των αποδοχών τους, ως μισθωτοί και μέρος αυτών μέσω Δ.Π.Υ. δεν εμπίπτουν στην παραπάνω διάταξη και εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 38 του ως άνω νόμου.

β.-Δικηγόροι που απασχολούνται ως συνεργάτες σε Δικηγορικές εταιρείες

 


 

  1. Ανώτατη – κατώτατη βάση υπολογισμού εισφορών

Το ανώτατο όριο ασφαλιστέων αποδοχών για τις περιπτώσεις που υπάγονται στην οικεία ρύθμιση, καθορίζεται και ελέγχεται σε συνάρτηση με τη διάρκεια της σύμβασης μεταξύ των μερών.

Ειδικότερα:

α) Ως κατώτατη μηνιαία βάση καθορίζεται το ποσό που αντιστοιχεί στον κατώτατο βασικό μισθό άγαμου μισθωτού άνω των 25 ετών, το οποίο ανέρχεται σήμερα σε 586,08 ευρώ (ετήσιο 586,08 x 12 = 7.032,96 ευρώ)

β) Ως ανωτάτη μηνιαία βάση καθορίζεται το ποσό που αντιστοιχεί στο 10πλάσιο του κατώτατου βασικού μισθού άνω των 25 ετών όπως ισχύει κάθε φορά. Για όσους, έχουν υπαχθεί στη ρύθμιση, με ετήσια διάρκεια σύμβασης, κατά τα ως άνω, ισχύει το ανώτατο όριο των 70.329,60 ευρώ (5.860,80 x 12 = 70.329,60 ευρώ). Οι ασφαλιστικές εισφορές, στη περίπτωση αυτή, υπολογίζονται στο συνολικό ποσό του Δελτίου Παροχής Υπηρεσιών (Δ.Π.Υ.), ακόμα και αν αυτό υπερβαίνει ανά μήνα το ποσό των 5.860,80 ευρώ υπό την προϋπόθεση ότι σε κάθε περίπτωση δεν γίνεται υπέρβαση του ανωτάτου ετησίου ορίου.

  1. Ποσοστά εισφορών

Επί του ως άνω τιμήματος αυτού υπολογίζονται εισφορές:

– Κλάδου Κύριας Σύνταξης ύψους 20%, κατανεμημένο κατά 6,67% στον ασφαλισμένο και κατά 13,33% στον αντισυμβαλλόμενο.

– Κλάδου υγειονομικής περίθαλψης:

α) παροχών ασθενείας σε είδος ύψους 6,45% κατανεμημένο κατά 2,15% στον ασφαλισμένο και κατά 4,30% στον αντισυμβαλλόμενο.

β) παροχών ασθενείας σε χρήμα ύψους 0,65% κατανεμημένο κατά 0.40% στον ασφαλισμένο και κατά 0,25% στον αντισυμβαλλόμενο.

– Κλάδου επικουρικής ασφάλισης ύψους 7% κατανεμημένο 3,5% στον αντισυμβαλλόμενο και 3,5% στον ασφαλισμένο).

– Κλάδου εφάπαξ 4% στον ασφαλισμένο.

 

Στους δικηγόρους που εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία, δεν εφαρμόζεται  ακόμη η παρ. 11 του άρθρου 39 του ν. 4387/2016, περί συμψηφισμού γραμματίων με τις εισφορές τους.

Δεν ισχύουν γι’ αυτή την κατηγορία ασφαλισμένων οι εκπτώσεις του άρθρου 98 του Ν.4387/2016.

Δεν έχει ξεκαθαριστεί εάν εν τέλει οι δικηγόροι θα υπάγονται στην ανωτέρω διάταξη.

 


 

Β.- Έμμισθοι Δικηγόροι

 Οι ασφαλιστικές εισφορές κύριας σύνταξης των μισθωτών δικηγόρων υπολογίζονται επί του συνόλου των μηνιαίων αποδοχών τους σε ποσοστό 20%, το οποίο βαρύνει τον μισθωτό κατά το 1/3 (6,67%) και τον εργοδότη κατά τα 2/3 (13,33%). Το ανώτατο όριο των ασφαλιστέων αποδοχών για τον υπολογισμό της εισφοράς δεν μπορεί να ξεπερνά τις 5.860 €, ενώ το κατώτατο όριο είναι αυτό που αντιστοιχεί στις κατώτατες προβλεπόμενες αποδοχές άγαμου μισθωτού, όπως αυτές προβλέπονται κάθε φορά (σήμερα το ποσό αυτό είναι 586,08 € για εργαζόμενο άνω των 25 ετών).

  1. Εισφορά κύριας σύνταξης του Άρθρου 38 του Ν.4387/2016

Ποσοστό Εισφοράς

Ασφαλιστέο Εισόδημα

20%

(6,67% εργαζόμενος

13,33% εργοδότης)

Το σύνολο των μηνιαίων αποδοχών του εργαζομένου

*σε όσες περιπτώσεις ίσχυαν υψηλότερα ή χαμηλότερα ποσοστά ασφαλιστικών εισφορών, προσαρμόζονται σταδιακά ώστε μέχρι 1-1-2020 να φτάσουν το 20% (π.χ. Τράπεζες, ΟΤΕ κλπ)

2.- Εισφορά υγειονομικής περίθαλψης του Άρθρου 41 του Ν.4387/2016

 

Ποσοστό εισφοράς

Ασφαλιστέο Εισόδημα

7,10 %

(2,55% εργαζόμενος

4,55% εργοδότης)

 

Πάσης φύσεως αποδοχές του εργαζομένου

*δεν προβλέπεται ανώτατο και κατώτατο όριο ασφαλιστέων αποδοχών

 

3.- Εισφορά επικουρικής ασφάλισης του Άρθρου 97 του Ν.4387/2016

 

 

Εισφορά

Χρόνος Αναφοράς

 

Ασφαλιστέο Εισόδημα

7%

(3,55 εργαζόμενος-3,55% εργοδότης)

Από 1-1-2016 έως 31-5-2019

Πάσης φύσεως μηνιαίες αποδοχές του εργαζόμενου

6,5%

(3,25 εργαζόμενος-3,25% εργοδότης)

Από 1-6-2019 έως 31-05-2022

* Υπάρχει η πρόβλεψη ότι μετά την 6ετία τα ποσοστά εισφοράς θα επανέλθουν σε επίπεδα που ήταν την 31-12-2015, ήτοι στο 6%.

*ισχύει το ανώτατο και κατώτατο όριο, 5.860 €/ 586,08€

 

 

4.- Εισφορά εφάπαξ του Άρθρου 35 του Ν.4387/2016

Η εισφορά ανέρχεται σε 4% επί των πάσης φύσεως αποδοχών (εφαρμοζόμενου του πλαφόν).

5.- Το άρθρο 39 παρ. 11 του Ν.4389/2016, σχετικά με την παρακράτηση επί του γραμματίου προείσπραξης αυξάνει στο 20% και αποδίδεται ατομικά στις μερίδες των δικηγόρων για την εισφορά τους. Η εν λόγω παρακράτηση αφορά στο σύνολο των εισφορών του ασφαλισμένου, δηλαδή εν προκειμένω στο 1/3 του και  συμψηφίζεται με τη συνολική μηνιαία κράτηση που θα έχει ο ασφαλισμένος στο μισθό του.

 

6.- ΣΥΝΕΙΣΠΡΑΤΤΟΜΕΝΑ

Σύμφωνα με τη σχετική εγκύκλιο οι έμμισθοι δικηγόροι απαλλάσσονται της εισφοράς υπέρ ΟΕΚ, Εργατικής Εστίας κλπ. Αυτονόητο είναι ότι δεν πρέπει να βαρύνονται με εισφορά ΜΤΠΥ ή όποια άλλη κράτηση.

Συμπερασματικά, οι ασφαλισμένοι  δικηγόροι Αθηνών βαρύνονται με 16,72%

Αντίστοιχα οι εντολείς επιβαρύνονται με εισφορά ποσοστού 21,38% (13,33+3,5+4,55), ενώ θα σταματήσουν να καταβάλουν τα 2/3 των ετησίων εισφορών, καθώς επίσης θα σταματήσουν να καταβάλουν την εργοδοτική εισφορά του άρθρου 13 του ν. 1512/1985 (3-5% στο ΤΑΝ).

Παραδείγματα:

  1. Έμμισθος Δικηγόρος Αθηνών στον Άρειο Πάγο στο Δημόσιο Τομέα, μεικτές αποδοχές 1918 ευρώ, θα του επιβληθεί μηνιαία εισφορά ποσού 320,68 ευρώ.
  2. Έμμισθος Δικηγόρος Αθηνών στον ιδιωτικό τομέα με μεικτές αποδοχές 1.000 ευρώ, θα του επιβληθεί μηνιαία εισφορά 167,20 ευρώ.
  3. Έμμισθος Δικηγόρος Αθηνών στον ιδιωτικό τομέα με μεικτές αποδοχές 3.000 ευρώ, θα του επιβληθεί μηνιαία εισφορά 501,60 ευρώ.

Δεν ισχύουν για τους εμμίσθους δικηγόρους οι εκπτώσεις του άρθρου 98 του Ν.4387/2016.

Για τους εμμίσθους δικηγόρους, η ασφάλιση στον ΕΦΚΑ και το ΕΤΕΑΕΠ είναι υποχρεωτική από την ημερομηνία ανάληψης της έμμισθης εντολής, χωρίς να εξετάζεται εάν έχει πραγματοποιηθεί έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας στη ΔΟΥ. ( Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας Δ.15/Δ/οικ.3376/73 14-2-2018 – Γνωστοποίηση άρθρου 20 του ν. 4488/2017- Αποσύνδεση ασφάλισης από ιδιότητα )

 

Γ. ΔΙΚΗΓΟΡΟΙ ΣΕ ΑΝΑΣΤΟΛΗ

Για τους δικηγόρους που βρίσκονται σε αναστολή άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 10 παρ. 1β του Ν.Δ.4114/1960 σε συνδυασμό με το π.δ. 125/1993, προβλεπόταν η καταβολή μηνιαίας εισφοράς ύψους 4% επί του καταβαλλόμενου κατά μήνα βασικού μισθού, ενώ η ως άνω μηνιαία εισφορά δεν μπορεί να είναι μικρότερη της μηνιαίας εισφοράς του ελεύθερου επαγγελματία ή ανώτερη του διπλάσιου αυτής (για τους παλαιούς ασφαλισμένους).  Από 1/1/2017 η εν λόγω κατηγορία ασφαλισμένων του ΕΦΚΑ καταβάλλει εισφορές σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 39 του ν.4387/2016 για τους αυτοαπασχολούμενους. Συνεπώς, τα εν λόγω πρόσωπα καταβάλλουν μηνιαία εισφορά υπολογιζόμενη επί του κατωτάτου μηνιαίου εισοδήματος, δηλαδή επί του ποσού των €586,08, δεδομένου ότι δεν προκύπτει εισόδημα από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας (ελεύθερου επαγγελματία). Για την εν λόγω κατηγορία ασφαλισμένων δεν προβλέπεται μικρότερο κατώτατο όριο μηνιαίου εισοδήματος για τους ασφαλισμένους κάτω 5ετίας.

Δικηγόροι σε αναστολή που έχουν προχωρήσει σε διακοπή της επαγγελματικής τους δραστηριότητας στη ΔΟΥ, δεν υπάγονται στην υποχρεωτική ασφάλιση του ΕΦΚΑ και ΕΤΕΑΕΠ, σύμφωνα με το άρθρο 20 του ν. 4488/2017. (Εγκύκλιος Υπουργείου Εργασίας Δ.15/Δ/οικ.3376/73 14-2-2018 – Γνωστοποίηση άρθρου 20 του ν. 4488/2017- Αποσύνδεση ασφάλισης από ιδιότητα)

 

Δ.  ΑΣΚΟΥΜΕΝΟΙ ΔΙΚΗΓΟΡΟΙ

Για τους ασκούμενους δικηγόρους, βάσει των καταστατικών διατάξεων, υπάρχει υποχρεωτική ασφάλιση για τον κλάδο υγείας, ενώ είναι προαιρετική για τον κλάδο κύριας και επικουρικής σύνταξης.

Οι ασκούμενοι δικηγόροι οι οποίοι αμοίβονται με τίτλο κτήσης, θα κληθούν να καταβάλλουν εισφορές σύμφωνα με το άρθρο 55 παρ.1 του ν.4509/2017. Αναμένεται η υπουργική απόφαση που θα ρυθμίζει τις λεπτομέρειες.

Ε. ΑΠΟΣΥΝΔΕΣΗ ΙΔΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Σύμφωνα με το άρθρο 20 του ν.4488/2017, δύνεται πλέον η δυνατότητα στους Δικηγόρους να διακόψουν την υποχρεωτική ασφάλιση στον ΕΦΚΑ, σε περίπτωση που διακόψουν την άσκηση της επαγγελματικής τους δραστηριότητας και διαγραφούν από τη ΔΟΥ.

ΣΤ. ΡΥΘΜΙΣΗ ΟΦΕΙΛΩΝ ΠΡΟΣ ΦΚΑ ΕΩΣ 50.000 ΕΥΡΩ ΓΙΑ ΟΦΕΙΛΕΣ ΠΟΥ ΓΕΝΝΗΘΗΚΑΝ ΜΕΧΡΙ 31/12/2016

Παρέχεται η δυνατότητα  ρύθμισης οφειλών  έως 50.000 ευρώ, στους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης,  κατά την παράγραφο 21 του άρθρου 15 του ν. 4469/17. Αναλυτικές οδηγίες δίνονται με : α.) Β/7/οικ.7713/466- 12/2/2012 – Κοινοποίηση διατάξεων της υπ’ αρ.οικ.62134/4100/29-12-2017 (Β’4640) Υπουργικής Απόφασης για την εξειδίκευση των κριτηρίων για τη ρύθμιση οφειλών  έως 50.000 ευρώ, κατά την παράγραφο 21 του άρθρου 15 του ν. 4469/17, β.) ΠΟΛ 1223/29-12-2017 και γ.) Απόφαση 62134/4100/29-12-2017

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΙ ΕΦΚΑ ΚΑΙ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ  ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΠΟ 13-5-2016 ΕΩΣ 12-3-2018

 

ΕΦΚΑ

ΕΤΟΣ 2018

  1. Εγκύκλιος 14/8-3-2018 – Μείωση εισφοράς κατά 50% ασφαλισμένων που συμπληρώνουν 40 έτη ασφάλισης
  2. 287025/28-2-2018 – Παράταση ασφαλιστικής ικανότητας έτους 2018
  3. Εγκύκλιος 7/9-2-2018 Προσδιορισμός της βάσης υπολογισμού ασφαλιστικών εισφορών Ελευθέρων Επαγγελματιών, Αυτοαπασχολούμενων και Αγροτών από 1.1.2018
  4. Εγκύκλιος 3/22-1-2018 Προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης στον ΕΦΚΑ

 

        ΕΤΟΣ 2017

  1. Δ.ΕΙΣΦ.Μ./630/1414204/30-10-2017 – Ασφάλιση απασχολούμενων σε ΙΕΚ, ΚΕΚ, Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών, Κέντρα δια Βίου Μάθησης και Κολλέγια κλπ. του άρθρου 31 ν. 4186/2012, όπως ισχύει
  2. Εγκύκλιος 28/20-6-2017 – Ένταξη στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) των απασχολούμενων στον ιδιωτικό τομέα με Έμμισθη Εντολή Δικηγόρων ασφαλισμένων του τ. ΕΤΕΑΕΑ- Τομέα ΤΑΝ
  3. Εγκύκλιος 27/15-6-2017 – Παράλληλη ασφάλιση κατ’ εφαρμογή των άρθρων 17 παρ. 1 και 36 παρ. 1,2,6 και 7 του Ν. 4387/16
  4. Εγκύκλιος 17/28-3-2017- Ασφάλιση στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) προσώπων, που παρέχουν υπηρεσία με σύμβαση από την οποία προκύπτει υποχρέωση έκδοσης Δελτίου Παροχής Υπηρεσιών ΑΠΥ
  5. Εγκύκλιος 4/2-2-2017 – Ασφάλιση στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του ν. 387/2016 Μελών Εταιρειών ή Συνεταιρισμών και Μελών Διοικητικού Συμβουλίου Ανωνύμων Εταιρειών ή Αγροτικών Συνεταιρισμών, για τις αμοιβές που λαμβάνουν, είτε στα πλαίσια εξαρτημένης εργασίας, είτε με την ιδιότητα του μέλους Δ.Σ.
  6. Εγκύκλιος 1/20-1-2017 – Ενιαίοι κανόνες υπολογισμού ασφαλιστικών εισφορών Ελευθέρων Επαγγελματιών και Αυτοαπασχολούμενων από 1/1/2017.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

2018

  • Δ.15/Δ’/12061/293 – 1/3/2018 – Καθορισμός διαδικασίας συμψηφισμού και επιστροφής των αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών στον ΕΦΚΑ
  • Φ.40021/οικ.11259/571 – 28/2/2018 – Χορήγηση ασφαλιστικής κάλυψης στους μισθωτούς και μη μισθωτούς ασφαλισμένους του ΕΦΚΑ και στους ανέργους
  • Β/7/οικ.7713/466- 12/2/2012 – Κοινοποίηση διατάξεων της υπ’ αρ.οικ.62134/4100/29-12-2017(Β’4640) Υπουργικής Απόφασης για την εξειδίκευση των κριτηρίων για τη ρύθμιση οφειλών έως 50.000 ευρώ, κατά την παράγραφο 21 του άρθρου 15 του ν. 4469/17
  • Φ.80000/οικ.10568/222 – 16/2/2018 – Παρέχονται οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 20 του ν. 4387/2016 σε συνταξιούχους που είναι παράλληλα και δικαιούχοι πνευματικών δικαιωμάτων
  • Δ.15/Δ/οικ.3376/73 – 14/2/2018 – Γνωστοποίηση άρθρου 20 του ν. 4488/2017 – Αποσύνδεση ασφάλισης από ιδιότητα
  • Δ.15/Δ/οικ.9290/183 – 14/2/2018 – Διαδικασία εκκαθάρισης ασφαλιστικών εισφορών προσώπων που ασκούν μη μισθωτή δραστηριότητα
  • Φ.10035/οικ.9242/189 – 6/2/2018 – Απασχόληση συνταξιούχων εικαστικών καλλιτεχνών
  • Φ.10042/οικ.5472/128 – 29/1/2018 – Γνωστοποίηση διάταξης της παραγράφου 13 του άρθρου 39 του ν. 4387/2016

2017

  • ΠΟΛ 1223/29-12-2017
  • Απόφαση 62134/4100/29-12-2017
  • Φ.80000/οικ.17002/739 -7/4/2017 – Συμπληρωματικές  οδηγίες για την εφαρμογή της διάταξης της παρ. 9 του αρ. 39 του ν. 4387/2016
  • Φ.10043/οικ.14224/430 – 31/3/2017 – Παροχή συμπληρωματικών οδηγιών των παρ. 3 και 4 του άρθρου 36 του ν. 4387/2016
  • Φ.10043/οικ.14226/430 – 24/3/2017 – Γνωστοποίηση διατάξεων του άρθρου 36  παρ 1και 2 του ν. 4387/2016 για την παράλληλη ασφάλιση
  • Φ80000/οικ.2460/106-20/1/2017 – Οδηγίες για την εφαρμογή της διάταξης της παρ. 9 του αρ. 39 του ν. 4387/2016

2016

  • Φ80000/οικ.61689/2215-30/12/2016 – Οδηγίες για την εφαρμογή των διατάξεων της παρ.3 του άρθρου 38 και της παρ. 5 του άρθρου 40 του ν. 4387/2016
  • οικ.61502/3399 – 30/12/2016 – Προσδιορισμός βάσης υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών αυτοαπασχολούμενων και ελευθέρων επαγγελματιών από 1.1.2017
  • Φ10043/οικ.58770/1442-19/12/2016 – Εφαρμογή του άρθρου 36 του ν. 4387/2016 σε ασφαλισμένους του ΕΤΑΑ
  • Φ80020/οικ.52802/Δ15.915- 23/11/2016 – Εφαρμογή των περ. β και γ της παρ. 4 του άρθρου 35 του ν. 4387/2016

Αθήνα,  13 Μαρτίου 2018

ΠΛΑΤΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ

ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ’ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΔΣΑ

ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ 4 Τ.Κ.10559

ΤΗΛ. 210 32 19 358

697 79 75 994

EMAIL:  asfalistika@dsa.gr